రాయికల్, సెప్టెంబర్ 26: చరిత్రకు ఆనవాళ్లు.. ఆధ్యాత్మికతకు చిరునామా.. అద్భుత శిల్పకళకు నిలువెత్తు నిదర్శనం.. ఇవన్నీ కలగలిసిన ప్రాచీన క్షేత్రమే రాయికల్ గుడికోట. జగిత్యాల జిల్లా రాయికల్ పట్టణంలో వెలసిన శ్రీ చెన్నకేశవనాథ పంచముఖ లింగేశ్వర సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం శతాబ్దాల చరిత్రను తనలో దాచుకుని భక్తులను ఆకట్టుకుంటోంది. చాళుక్యుల కాలం నాటి నిర్మాణం చారిత్రక కథనాల ప్రకారం ఈ ఆలయం సా.శ. 11వ శతాబ్దంలో పశ్చిమ చాళుక్యుల కాలంలో నిర్మితమైనదిగా భావిస్తారు. అనంతరం కాకతీయుల కాలంలో ఆలయం మరింత అభివృద్ధి చెందిందని స్థానిక చారిత్రక వివరాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఆలయ నిర్మాణంలో చాళుక్య, కాకతీయ శిల్పకళా ప్రభావాలు కనిపిస్తాయి. అందుకే ‘గుడికోట’ పూర్వం ఈ ఆలయం ఒక మట్టి కోట లేదా దుర్గం పరిధిలో ఉండేదని స్థానికంగా చెబుతారు. గుడి ఉన్న కోట కావడంతో ‘గుడికోట’ అనే పేరు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిందని స్థానికుల విశ్వాసం. పాత కోట నిర్మాణానికి సంబంధించిన ఆనవాళ్లు ఈ ప్రాంత ప్రాచీనతను గుర్తుచేస్తున్నాయి. మూడు గర్భాలయాలు.. మూడు దైవ స్వరూపాలు ఆలయానికి మరో ప్రత్యేకత త్రికూటాలయ నిర్మాణం. మూడు ప్రధాన గర్భాలయాల్లో మూడు విభిన్న దైవ స్వరూపాలు కొలువై ఉండటం భక్తులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. పంచముఖ లింగేశ్వరుడు: ఆలయంలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలిచే పంచముఖ శివలింగం ఒకే నల్లరాతిపై ఐదు ముఖాలతో దర్శనమిస్తుంది. శైవ సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ ఐదు ముఖాలు సద్యోజాత, వామదేవ, అఘోర, తత్పురుష, ఈశాన అనే పంచబ్రహ్మ స్వరూపాలకు ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. ఈ రూపం అత్యంత అరుదైనదిగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. శ్రీ చెన్నకేశవ స్వామి: మరో గర్భాలయంలో శ్రీదేవి, భూదేవి సమేత శ్రీ చెన్నకేశవ స్వామి కొలువై భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ సన్నిధి ఆలయానికి మరింత ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చింది. సూర్యనారాయణ స్వామి: మూడో గర్భాలయంలో సూర్య భగవానుడు కొలువై ఉన్నారు. శివ, విష్ణు, సూర్య స్వరూపాలు ఒకే ఆలయ సముదాయంలో దర్శనమివ్వడం గుడికోటకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. చరిత్ర.. శిల్పకళ.. ఆధ్యాత్మికతకు సంగమం ప్రాచీన నిర్మాణ శైలి, త్రికూటాలయ విశిష్టత, పంచముఖ లింగేశ్వరుడి సన్నిధి, చెన్నకేశవ స్వామి, సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి. రాయికల్ ప్రాంత చారిత్రక వారసత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచిన గుడికోటను మరింతగా అధ్యయనం చేసి, పరిరక్షించి, పర్యాటక ప్రాధాన్యత కలిగిన క్షేత్రంగా అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని స్థానికులు కోరుతున్నారు. శతాబ్దాల చరిత్రను ఒడిసిపట్టుకుని.. మూడు దైవ స్వరూపాలకు నిలయంగా.. రాయికల్ గుడికోట నేటికీ తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంటోంది. ఈ నెల 27న ఆదివారం రోజు జగిత్యాల జిల్లా కలెక్టర్ సత్యప్రసాద్ ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని ఆలయ చరిత్రను అందరికి తెలిపే విధంగా ఘనంగా వేడుకలు నిర్వహించేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు.